Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Mątykach
Za datę powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Mątykach przyjmuje się Wielkanoc 1946 roku. Ustalono ją na podstawie informacji żyjących członków z tamtych lat. Nie zachowały się żadne pisane dokumenty z tamtego okresu. Zachowało się natomiast kilka zdjęć. Według zgodnych opinii członków pomysłodawcą i założycielem straży w Mątykach był przedwojenny strażak z Lubelszczyzny JAN KAPUŚCIŃSKI. Większość członków również stanowili osiedleńcy z Lubelszczyzny i centralnej Polski. W większości dobrze się znali i często byli powiązani więzami rodzinnymi. Za bazę posłużyła im mała poniemiecka remiza, konna sikawka, kilka węży i drewniana beczka na wodę. W 1946 roku jednostka liczyła 16 członków:
- Stanisław Guzal - prezes,
- Jan Kapuściński - naczelnik,
- Adam Matyka - skarbnik,
- Józef Socha - gospodarz i furman,
- Jan Białkowski,
- Stanisław Białkowski,
- Antoni Czaja,
- Eugeniusz Czerepak,
- Franciszek Juszczak,
- Krzysztof Kowalewski,
- Tadeusz Kręcisz,
- Wacław Matyka,
- Mieczysław Rębiś,
- Jan Solis,
- Lucjan Solis,
- Marian Solis.
Strażacy aby zdobyć środki na sprzęt i umundurowanie organizowali zabawy taneczne. Przygotowali i wystawili sztukę teatralną pt. "Karpaccy Górale" i objechali z nią sąsiednie miejscowości. Za uzyskane pieniądze uszyli sobie mundury galowe. Odbywały się regularne spotkania na których ćwiczono musztrę i sprawność bojową. Jednostka była jedną z pierwszych na terenie powiatu suskiego.
W roku 1949, w Tynwałdzie odbyły się zawody pożarnicze złożone z trzech konkurencji: musztra, ćwiczenia bojowe i indywidualny tor przeszkód. Nasi strażacy odnieśli zdecydowane zwycięstwo. Jednostka działała prężnie i pod koniec lat czterdziestych pozyskała nowych członków. W roku 1947 wstąpili Edward Czerepak i Albin Rębiś, w 1948 Władysław Białkowski i Mieczysław Kapuściński, w 1949 Ferdynand Kapica i Stanisław Kapuściński. Po kilku latach ożywionej działalności na początku lat pięćdziesiątych następuje pewien zastój i jednostka zaczyna się chylić ku upadkowi. Nie trwało to jadnak długo bo w 1953 roku do jednostki wstąpili nowi członkowie i został wybrany nowy zarząd w składzie:
- Paweł Wilk - prezes,
- Mieczysław Kapuściński - naczelnik,
- Władysław Białkowski - skarbnik,
- Erhard Rabe - gospodarz,
- Jan Białkowski - furman,
- Ferdynand Kapica - szef wyszkolenia.
Do jednostki wstąpili: Roman Wilk, Roman Suchocki, Józef Brocki, Jerzy Kapuściński, a w 1954 roku: Zenon Płecha, Jan Szramowski, Michał Stadnicki, Tadeusz Żaglewski i Michał Żaglewski. Prawdziwym przełomem było wstąpienie do straży w 1958 roku Benedykta Zabłockiego - kierownika szkoły w Mątykach, który został sekretarzem. W 1959 roku jednostka otrzymała pierwszą w historii motopompę M - 200. Wybudowano suszarnię do węży a z okazji jej otwarcia odbyły się w Mątykach zawody powiatowe, w których nasza jednostka zajęła I miejsce. W 1962 roku jednostka otrzymała konny wóz strażacki wyposażony w motopompę M - 800. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych jednostka zajmowała czołowe lokaty w zawodach pożarniczych w rejonie i powiecie czego dowodem są zachowane dyplomy. Na początku lat sześćdziesiątych przy jednostce istniała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, do której należeli:
- Zdzisław Białkowski,
- Lucjan Kapica,
- Jan Lankamer,
- Robert Puk,
- Stanisław Skolimowski,
- Jan Sochanek,
- Henryk Wilk,
- Zygmunt Wilk,
- Józef Woś,
- Zenon Ziółkowski.
Najstarszy zachowany protokół z zebrania sprawozdawczego pochodzi z 22 lutego 1964 roku. Stwierdza on, że jednostka liczy 12 członków, że we wsi przeprowadzono kontrolę p-poż. w 70 gospodarstwach i że już od sześciu lat jednostka ma przygotowaną instalację elektryczną pod syrenę alarmową, a tej ciągle nie ma. Kolejne lata to okres normalnej pracy jednostki. Zmieniały się zarządy. Zmieniali się członkowie. W dniu 2 lipca 1974 roku zmarł pierwszy naczelnik i założyciel straży Jan Kapuściński. Strażacy po raz pierwszy zorganizowali uroczystą oprawę ceremonii pogrzebowej z udziałem całej jednostki. Do roku 1985 stan osobowy jednostki wahał się w granicach 16 - 19 członków. Pojawienie się w 1985 roku w szeregach OSP Romana Stadnickiego (kierownik szkoły i nauczyciel muzyki) zaowocowało utworzeniem przy jednostce zespołu wokalno-instrumentalnego pod nazwą "Mątyki", który działał prężnie w okresie trzech lat. Członkami zespołu byli strażacy i ich żony:
- Roman Stadnicki,
- Irena Stadnicka,
- Piotr Woś,
- Halina Woś,
- Mieczysław Tylka,
- Marianna Tylka,
- Stanisław Płecha,
- Natalia Płecha,
- Jerzy Suchocki,
- Barbara Suchocka,
- Krystyna Juszczak,
- Barbara Wójcik,
- Mariola Kapuścińska,
- Helena Kowalczyk,
- Kazimierz Roda,
- Jan Sochanek,
- Henryk Wilk.
Do sukcesów zespołu należało zajęcie I miejsca na XVI Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Artystycznych OSP w Lubawie jesienią 1985 roku i w konsekwencji udział w I Ogólnopolskim Festiwalu Piosenki Strażackiej w Ciechocinku w dniach 12-15 września 1986 roku. Zespół został tam wyróżniony i wystąpił w koncercie laureatów.
30 kwietnia 1986 roku rozpoczęto, a 22 października 1988 roku uroczyście zakończono budowę Domu Strażaka. Zdecydowaną większość prac przy budowie wykonano w czynie społecznym. Największą ilość godzin przepracowali:
- Kazimierz Szramowski,
- Piotr Woś,
- Mateusz Juszczak,
- Stanisław Płecha,
- Roman Suchocki,
- Jerzy Suchocki,
- Marek Suchocki,
- Kazimierz Roda,
- Henryk Wilk,
- Mieczysław Tylka,
- Roman Stadnicki,
- Piotr Moskowicz,
- Jan Sochanek,
- Piotr Lankamer.
Wszyscy zostali uhonorowani odznaczeniami strażackimi lub regionalnymi.
W listopadzie 1988 roku decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP w Olsztynie jednostka otrzymała swój pierwszy samochód pożarniczy. Był to wysłużony 20 letni "Żuk". W lutym 1994 roku jednostka otrzymała drugiego "Żuka" wyposażonego w pilarkę do drewna, przecinarkę do stali i betonu, agregat prądotwórczy i jeden aparat do ochrony dróg oddechowych.
6 czerwca 1996 roku jednostka uroczyście obchodziła jubileusz 50-lecia swego istnienia. Z tej okazji otrzymała sztandar ufundowany przez społeczeństwo i została odznaczona srebrnym medalem \"Za Zasługi dla Pożarnictwa\". Druh Erhard Rabe - wieloletni zasłużony strażak, były prezes został odznaczony "Złotym Znakiem Związku".
Jesienią 1996 roku jednostka otrzymała obecny samochód gaśniczy "Star - 266" ze zbiornikiem na wodę o pojemności 4500 litrów. Samochód ten dzielnie służył druhom przez 27 lat.
W 1997 roku powstała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, która osiągnęła wiele sukcesów w zawodach sportowo-pożarniczych. Do największych należy pięciokrotny udział w zawodach ogólnopolskich oraz zajęcie III miejsca przez drużynę dziewcząt w zawodach MDP w Bydgoszczy w 2008 roku. Drużyny dziewczęce i chłopięce działają nieprzerwanie do chwili obecnej wciąż odnosząc sukcesy w zawodach. Aktualnie MDP liczy 20 członków.
W 2023 roku druhowie z ogromną ambicją i zaangażowaniem przeprowadzili gruntowny remont garażu przygotowując go pod nowy wóz bojowy. Wyczekiwany pojazd IVECO Eurocargo został uroczyście przekazany jednostce pod koniec 2023 roku.
W chwili obecnej Ochotnicza Straż Pożarna w Matykach liczy 41 członków w tym 13 kobiet i 8 członków honorowych. 21 członków posiada uprawnienia pozwalające brać udział w akcjach ratowniczo – gaśniczych.